Opvallende incidenten kunnen de indruk wekken dat branden bij elektrische auto’s vaak voorkomen. Dramatische berichtgeving in de media zegt echter op zichzelf nog niets over hoe vaak een bepaald type voertuig in brand vliegt in vergelijking met een ander type.

Betrouwbare vergelijkingen zijn moeilijk te maken, omdat de beschikbare datasets mogelijk verschillende definities, rapportagemethoden, voertuigleeftijden en blootstellingsmetingen hanteren. Een vergelijking per geregistreerd voertuig kan bovendien een ander resultaat opleveren dan een vergelijking per gereden kilometer of per voertuigjaar.

De technisch verantwoorde conclusie is dan ook niet dat elektrische voertuigen „altijd“ in brand vliegen of dat het risico kan worden genegeerd. De nuttigere conclusie is dat branden in elektrische voertuigen verschillende operationele kenmerken hebben die een passende voorbereiding vereisen.

Deze kenmerken kunnen onder meer zijn:

• thermische runaway in beschadigde batterijcellen;
• aanhoudende interne warmteontwikkeling;
• de mogelijkheid van vertraagde herontbranding;
• het vrijkomen van hete en mogelijk gevaarlijke gassen;
• de noodzaak van langdurige koeling en bewaking.

Brandveiligheidsplanning moet daarom gebaseerd zijn op realistische, locatiespecifieke risico’s en niet op angst die wordt aangewakkerd door losstaande filmpjes of krantenkoppen.

Bij incidenten met batterijen kan sprake zijn van snelle gasontsnapping, hevige vlammen, knallende geluiden, drukverhogingen en rondvliegend materiaal. Deze verschijnselen kunnen explosief overkomen, vooral in korte videoclips.

Het is echter onjuist om elk incident met een EV-accu simpelweg als een „explosie“ te omschrijven; dit kan een vertekend beeld geven van wat er werkelijk gebeurt.

Wanneer een lithium-ioncel instabiel wordt, kan er door chemische ontleding warmte en gassen vrijkomen. De druk kan toenemen totdat de cel ontlucht of de behuizing het begeeft. Als de vrijgekomen gassen ontbranden, kunnen er hevige vlammen of drukverschijnselen optreden.

Hoe het precies werkt, hangt af van onder meer de volgende factoren:

• batterijchemie;
• ontwerp van cellen en modules;
• laadstatus;
• de aard van de schade;
• ventilatie en insluiting;
• het aantal betrokken cellen.

Hulpverleners moeten mogelijke drukverhogingen serieus nemen, maar beelden van explosies in Hollywood-stijl mogen geen vervanging vormen voor een goed begrip van thermische runaway.

Een draagbare brandblusser kan nuttig zijn bij bepaalde omringende materialen of bij een brand in een vroeg stadium buiten de tractiebatterij. Deze blusser stopt niet automatisch de interne reacties die plaatsvinden in batterijcellen die in een thermische runaway zijn geraakt.

Zichtbare vlammen vormen slechts een deel van het incident. Beschadigde cellen kunnen intern warmte blijven produceren, en later kunnen ook andere cellen bij het incident betrokken raken.

Dit betekent dat het blussen van zichtbare vlammen niet noodzakelijkerwijs betekent dat:

• de temperatuur van de accu is stabiel;
• de warmteverspreiding is gestopt;
• opnieuw ontsteken is onmogelijk;
• het voertuig kan zonder verdere beoordeling veilig worden vervoerd of opgeslagen.

Professionele hulpdiensten bepalen voor elk incident de juiste aanpak. Deze kan bestaan uit het koelen, het monitoren, het afzetten van het voertuig en het regelen van een gecontroleerde berging of quarantaine.

Helaas kan deze veronderstelling gevaarlijk zijn.

Zelfs nadat de zichtbare vlammen zijn verdwenen, kunnen beschadigde batterijcellen nog steeds aanzienlijke hoeveelheden warmte bevatten. Interne chemische reacties kunnen doorgaan en onder bepaalde omstandigheden kunnen later nog meer cellen bij het proces betrokken raken.

Om deze reden blijven hulpverleners een elektrische auto vaak nog lang in de gaten houden nadat de zichtbare vlammen zijn gedoofd.

Afhankelijk van het incident kunnen aanvullende maatregelen onder meer het volgende omvatten:

• temperatuurbewaking;
• warmtebeeldtechniek;
• aanhoudende afkoeling;
• voertuigisolatie;
• vervoer naar een aangewezen quarantainegebied.

Het ontbreken van vlammen mag daarom nooit worden opgevat als bewijs dat de batterij volledig stabiel is.

Moderne elektrische voertuigen en laadpalen zijn uitgerust met diverse veiligheidssystemen die de laadomstandigheden voortdurend in de gaten houden.

Batterijbeheersystemen houden tijdens het hele laadproces de spanning, stroomsterkte en temperatuur in de gaten en kunnen het laadproces onderbreken als er afwijkende omstandigheden worden gedetecteerd.

Veilig opladen hangt af van:

• goed ontworpen voertuigen;
• goedgekeurde oplaadapparatuur;
• correcte installatie;
• goed onderhoud;
• volgens de instructies van de fabrikant.

Hoewel geen enkele technologie volledig risicovrij is, is de openbare laadinfrastructuur voorzien van diverse veiligheidsmaatregelen om het opladen onder normale bedrijfsomstandigheden veilig te laten verlopen.

Dit is waarschijnlijk de meest voorkomende misvatting over branddeken.

Een brandbeperkingsdeken is bedoeld om de verspreiding van stralingswarmte, vlammen en rook te helpen beperken. Het mag niet worden aangeduid als een blusdeken voor branden met lithium-ionbatterijen.

De rol ervan is het ondersteunen van de rampenbestrijding door bij te dragen aan:

• voertuigen in de buurt beschermen;
• de verspreiding van brand tegengaan;
• de verspreiding van rook beperken;
• ondersteuning bieden bij incidentbeheer;
• extra tijd bieden aan hulpverleners.

Dit onderscheid is belangrijk omdat technisch nauwkeurige productbeschrijvingen gebruikers helpen inzicht te krijgen in zowel de mogelijkheden als de beperkingen van de apparatuur.

Lees voor meer informatie het artikel „Hoe werkt een branddeken?”.

Hoewel veel brandblusdekens er aan de buitenkant misschien hetzelfde uitzien, kunnen er aanzienlijke verschillen bestaan in ontwerp, materialen, constructie en technische documentatie.

Belangrijke kenmerken kunnen onder meer zijn:

• afmetingen van de deken;
• samenstelling van de stof;
• coatingtechnologie;
• naaien en verstevigen;
• tilgrepen en het ontwerp voor het uitklappen;
• onafhankelijke tests en technische documentatie.

Professionele inkopers zouden producten daarom moeten beoordelen op basis van objectieve technische informatie, in plaats van alleen op basis van het uiterlijk.

Onafhankelijke tests – zoals een beoordeling aan de hand van DIN SPEC 91489– kunnen waardevolle informatie opleveren bij het vergelijken van verschillende producten.

Eén temperatuurwaarde geeft slechts een gedeeltelijk beeld van de situatie.

De algehele prestaties van een brandbeperkende deken hangen af van tal van factoren, waaronder het materiaal, de constructie van de deken, de duurzaamheid, de gebruikseigenschappen en de prestaties van het product tijdens realistische tests.

Professionele gebruikers zouden daarom het volgende in overweging moeten nemen:

• onafhankelijke testresultaten;
• afmetingen van de deken;
• kwaliteit van de stof;
• bouwdetails;
• technische documentatie;
• beoogd operationeel gebruik.

Als men zich op slechts één specificatie concentreert, kan dit leiden tot misleidende productvergelijkingen.

Lees meer hierover in ons artikel „Hoe kies je een branddeken?”.

Brandweerkorpsen vormen zeker een belangrijke gebruikersgroep, maar ze zijn lang niet de enige organisaties die zich voorbereiden op incidenten met elektrische voertuigen.

Brandbeperkende dekens worden steeds vaker beoordeeld door:

• exploitanten van parkeergarages;
• bedrijven die voertuigen bergen;
• autowerkplaatsen;
• autodealers;
• vlootbeheerders;
• distributiecentra voor voertuigen;
• veerbootmaatschappijen;
• grondondersteunende activiteiten op de luchthaven;
• Exploitanten van laadnetwerken voor elektrische voertuigen.

Al deze organisaties hebben verschillende operationele vereisten, maar ze hebben allemaal hetzelfde doel: de verspreiding van hitte, vlammen en rook helpen beperken terwijl de vastgestelde noodprocedures worden uitgevoerd.