De complete gids voor branddeken voor elektrische voertuigen

Wat is een branddeken?

Een brandbeperkingsdeken is een grote, soepele en hittebestendige deken die bedoeld is om een elektrische auto mee af te dekken tijdens een brand, bij een vermoedelijk incident met de accu of tijdens de controleperiode na een brand.

DIN SPEC 91489 definieert het als een flexibele deken die bedoeld is om de brandverspreiding van een elektrisch voertuig of de aandrijfbatterij daarvan zowel ruimtelijk als tijdelijk te beperken. Deze beperking kan het voor brandweerpersoneel gemakkelijker maken om defensieve brandbestrijdingsmaatregelen te nemen.

Een professionele brandblusdeken is aanzienlijk groter en zwaarder dan een Blusdeken voor thuisgebruik. Deze moet het gehele voertuig bedekken en voldoende extra materiaal hebben om eromheen plat op de grond te kunnen liggen.

Het product verschilt daarom fundamenteel van:

• kleine huishoudelijke blusdekens volgens EN 1869;
• lasdekens die bedoeld zijn om bescherming te bieden tegen vonken en lasspatten;
• universele hittebestendige hoezen;
• elektrische isolatiedekens;
• gewone dekzeilen of industriële textielafdekkingen.

Een hoog smeltpunt van de stof op zich is nog geen bewijs dat een afgewerkt product geschikt is als brandbeperkende deken. Ook naden, lussen, markeringen, de manier van gebruik, mechanische sterkte, opslag en gebruiksaanwijzingen zijn van belang.

Lees er meer over in ons volgende artikel: Wat is een branddeken?

Waarom zijn branden bij elektrische voertuigen anders?

Elektrische voertuigen maken gebruik van oplaadbare aandrijfaccu’s die uit vele afzonderlijke accucellen bestaan. Wanneer cellen beschadigd raken, oververhit raken of intern instabiel worden, kan er een zichzelf versterkend proces op gang komen dat bekendstaat als thermische runaway.

Tijdens een thermische runaway kan de warmte die in één cel wordt gegenereerd, invloed hebben op aangrenzende cellen. Dit kan leiden tot nog meer celstoringen en aanhoudende warmteontwikkeling, zelfs nadat zichtbare vlammen tijdelijk zijn verdwenen.

Dit gedrag brengt een aantal uitdagingen met zich mee:

• het incident kan nog geruime tijd voortduren;
• het voertuig kan opnieuw vlam vatten nadat de brand aanvankelijk onder controle leek te zijn;
• er kunnen nog steeds hete gassen en rook ontsnappen;
• voertuigen, gebouwen en apparatuur in de omgeving kunnen worden blootgesteld aan stralingswarmte;
• de toegang tot de tractiebatterij kan lastig zijn;
• Het kan nodig zijn om voortdurend toezicht te houden en de temperatuur te controleren.

Een brandwerende deken verandert niets aan de chemische samenstelling van een beschadigde accu. Het vormt een fysieke barrière rondom het voertuig om de gevolgen van het incident voor de omgeving te beperken.

Zie voor een uitgebreide uitleg het artikel „Wat is thermische runaway in de accu van een elektrische auto?”

Hoe werkt een branddeken?

De deken wordt uit de beschermende opberghoes gehaald, uitgevouwen en over het voertuig getrokken. Vervolgens wordt hij zo geplaatst dat het voertuig zo volledig mogelijk bedekt is en de randen strak tegen het omringende oppervlak aanliggen.

Volgens DIN SPEC 91489 moet de gekozen afmeting het kritieke object volledig bedekken en aan alle kanten minstens 0,5 meter over de grond uitsteken.

Zodra de deken op de juiste manier is geplaatst, vormt deze een hittebestendige omhulling rond het voertuig. Afhankelijk van het incident en de omstandigheden waarin de deken wordt ingezet, kan deze helpen bij:

• de directe verspreiding van vlammen beperken;
• de stralingswarmte die nabijgelegen voorwerpen bereikt, verminderen;
• de ongecontroleerde verspreiding van rook en hete gassen tegengaan;
• aangrenzende voertuigen en apparatuur beschermen;
• ondersteuning bieden bij koel- en bewakingsactiviteiten;
• een beschadigd voertuig tijdens quarantaine of observatie vastzetten.

De omgeving beïnvloedt de werking. Afvoerputten, goten, stoepranden en andere openingen kunnen ervoor zorgen dat de randen van de isolatiedeken niet plat liggen, waardoor lucht, rook of gassen eronderdoor kunnen stromen.

Het kan ook nodig zijn om de deken vast te zetten zodat deze niet kan verschuiven. Gebruikers moeten rekening houden met mogelijke drukpieken en een voortdurende gasuitstoot uit het voertuig.

Lees de praktische uitleg in het artikel ‘Hoe werkt een branddeken?’.

Wat kan een branddeken doen?

Het belangrijkste doel van een brandbeperkingsdeken is het beperken van de ruimtelijke en tijdelijke verspreiding van een incident waarbij een elektrisch voertuig of een tractiebatterij betrokken is.

Beperk de verspreiding van vlammen

Door het voertuig volledig af te dekken, ontstaat er een fysieke barrière tussen het incident en de omgeving. Dit kan het risico op direct contact van vlammen met nabijgelegen voertuigen, oplaadapparatuur, muren of opgeslagen materialen verminderen.

Blootstelling aan stralingswarmte verminderen

Stralingswarmte kan voorwerpen in de buurt beschadigen, zelfs als deze niet in contact komen met de vlammen. Een geschikt brandwerend deken kan helpen de blootstelling aan directe hitte van aangrenzende voertuigen, gebouwen en apparatuur te verminderen.

De verspreiding van rook belemmeren

De deken kan de ongecontroleerde verspreiding van rook en hete gassen beperken. De deken vormt geen gegarandeerd gasdichte afsluiting, en er kunnen nog steeds gassen ontsnappen langs de randen of via openingen onder het voertuig.

Ondersteuning van noodoperaties

Door de onmiddellijke gevolgen voor de omgeving te beperken, kan de deken hulpverleners helpen bij het organiseren van beschermende maatregelen, koeling, monitoring, herstel en quarantaine.

Zorg ervoor dat een kritiek voertuig uit de buurt van nabijgelegen risico’s wordt gehouden

Een brandwerende deken kan van pas komen wanneer een voertuig niet onmiddellijk uit de buurt van nabijgelegen auto’s, gebouwen, oplaadapparatuur of opgeslagen materialen kan worden verplaatst.

Wat kan een branddeken niet?

Inzicht in de beperkingen is essentieel voor een veilige aanschaf en een veilig gebruik.

Het is geen actief blusmiddel

In DIN SPEC 91489 wordt uitdrukkelijk vermeld dat brandbeperkende dekens geen actieve blusmiddelen zijn. Een leverancier mag daarom niet onvoorwaardelijk beloven dat het product elke brand in een elektrisch voertuig of een lithium-ionbatterij zal blussen.

Het voorkomt geen thermische runaway in de batterij

Een beschadigde tractiebatterij kan intern warmte blijven produceren. Het afdekken van het voertuig houdt dit proces niet noodzakelijkerwijs tegen.

Het neemt het risico op herontbranding niet weg

Warmteverspreiding kan leiden tot vertraagde herontbranding. Een afgedekt voertuig moet daarom mogelijk voortdurend in de gaten worden gehouden en de temperatuur ervan moet worden gecontroleerd.

Het biedt geen bescherming tegen elektrische schokken

Een branddeken is geen elektrische beschermingsuitrusting. Het is geen vervanging voor veilige werkafstanden, procedures voor elektrische isolatie of geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen.

Het biedt geen extra bescherming tegen stroompieken

Er mag niet worden aangenomen dat de algemene beschrijving alle fragmenten, drukgebeurtenissen of mechanische effecten omvat die zich tijdens een batterijincident zouden kunnen voordoen.

Het voorkomt het vrijkomen van rook niet volledig

Het product kan de verspreiding van rook tegengaan, maar kan niet garanderen dat rook en gevaarlijke gassen onder de deken blijven.

Het is niet bedoeld voor een geopende tractiebatterij

DIN SPEC 91489 is van toepassing op dekens die bedoeld zijn voor gebruik op elektrische voertuigen. De norm is niet van toepassing op direct gebruik op een aandrijfaccu die uit het voertuig is verwijderd en geopend.

Wat is DIN SPEC 91489?

DIN SPEC 91489:2024-11 stelt eisen vast voor brandbeperkende dekens die bedoeld zijn voor gebruik bij elektrische voertuigen.

Het document is tot stand gekomen via de DIN PAS-procedure door een consortium van organisaties met ervaring op het gebied van voertuigbouw, verzekeringen, brandbeveiliging, arbeidsveiligheid, keuringen, technisch textiel en berging van voertuigen.

DIN SPEC 91489 is bijzonder belangrijk omdat deze norm niet alleen de temperatuurbestendigheid van een textielproduct beoordeelt. Er wordt namelijk gekeken naar het complete product en het praktische gebruik ervan.

De vereisten hebben onder meer betrekking op de volgende gebieden:

• thermische weerstand;
• brandgedrag;
• snijweerstand;
• mechanische stabiliteit;
• sterkte van lussen en oogjes;
• chemische bestendigheid;
• waarschuwingen voor elektrostatische lading;
• waarschuwingen inzake elektrische veiligheid;
• afmetingen en toleranties;
• markeringen en identificatie;
• praktische toepassing;
• bescherming van opslagcontainers;
• instructies van de fabrikant;
• inspectie, hergebruik en verwijdering;
• minimale inhoud van het testrapport.

Deze totaalbenadering is belangrijk. Een stof kan weliswaar bestand zijn tegen hoge temperaturen, maar de afgewerkte deken kan toch tekortschieten vanwege zwakke naden, ongeschikte lussen, ontoereikende markeringen, slechte opslag of onpraktisch gebruik.

Lees het uitgebreide artikel: Wat is DIN SPEC 91489?

Is DIN SPEC 91489 een geharmoniseerde Europese norm?

Nee. Een DIN-specificatie die via de PAS-procedure is opgesteld, is geen geharmoniseerde Europese norm en maakt geen deel uit van het Duitse normenstelsel.

Niettemin biedt DIN SPEC 91489 een gedetailleerd en relevant technisch kader voor de beoordeling van professionele brandbeperkende dekens voor elektrische voertuigen.

„Getest volgens”, „voldoet aan” of „gecertificeerd”?

Elke claim moet een getrouwe weergave zijn van de beoordeling die daadwerkelijk is uitgevoerd.

Een fabrikant mag een product niet als conform, goedgekeurd of gecertificeerd omschrijven louter en alleen omdat de leverancier van de grondstoffen een hoge bedrijfstemperatuur of een hoog smeltpunt opgeeft.

Het type en de constructie van de deken in zijn geheel moeten worden beoordeeld aan de hand van de geldende eisen. In het testrapport moeten het model, het type, de afmetingen, de constructie en de verantwoordelijke fabrikant of leverancier duidelijk worden vermeld.

Hoewel de onafhankelijke tests nog gaande zijn, luidt de juiste formulering als volgt:

Het product wordt momenteel onderworpen aan onafhankelijke tests volgens DIN SPEC 91489:2024-11.

Na voltooiing moeten de beweringen over het eindproduct nauwkeurig overeenkomen met de conclusie en de reikwijdte van het onafhankelijke testrapport.

Hoe worden brandbeperkende dekens getest?

DIN SPEC 91489 combineert laboratoriumtests met praktische producteisen. Het doel is niet alleen om vast te stellen of een klein stukje stof een vlam kan weerstaan. Het complete product moet geschikt blijven voor professioneel gebruik.

Testen van de thermische weerstand

Er worden proefmonsters genomen van de brandwerende deken. Indien de deken naden bevat waarmee afzonderlijke materiaalpanelen aan elkaar zijn bevestigd, moet een representatieve naad in het proefmonster worden opgenomen.

De thermische test simuleert verschillende omstandigheden die verband houden met een ongeval met een elektrische auto, waaronder:

• langdurige blootstelling aan hitte;
• blootstelling aan open vuur;
• schommelende temperaturen;
• het verkoelende effect van water dat tijdens brandbestrijdingsoperaties wordt gebruikt.

Het opgegeven temperatuurprogramma duurt 23 minuten. De temperatuur stijgt tot ongeveer 1.000 °C en schommelt daarna tussen ongeveer 1.000 °C en 700 °C.

In afzonderlijke beoordelingen wordt ingegaan op thermische blootstelling bij direct contact met vlammen en op blootstelling zonder direct contact met vlammen, gevolgd door het aanbrengen van water.

Tot de acceptatiecriteria behoren onder meer dat er geen gaten ontstaan en dat de naad niet breekt. Tijdens de beoordeling met indirecte vlam mogen er niet langer dan de toegestane tijd vlammen uit de buitenzijde komen.

Lees meer in het artikel „Hoe worden brandbeperkende dekens getest?“

Hoe kies je een branddeken?

Een aankoopbeslissing mag niet uitsluitend worden gebaseerd op een opgegeven bedrijfstemperatuur, maximumtemperatuur of smeltpunt.

Deze cijfers bewijzen niet dat de deken in zijn geheel geschikt is voor professioneel gebruik in de buurt van elektrische voertuigen.

1. Is het complete product door een onafhankelijke instantie getest?

Controleer of de beoordeling betrekking heeft op het volledige type deken en de volledige constructie die worden aangeboden, en niet alleen op een algemeen textielmonster.

In de testdocumentatie moet het volgende worden vermeld:

• het model en het type;
• de afmetingen;
• de materiaalopbouw;
• de naden en de verbindingen tussen de panelen;
• de verantwoordelijke fabrikant of leverancier.

2. Welke versie van DIN SPEC 91489 is gebruikt?

De uitgave moet nauwkeurig worden vermeld. Deze handleiding is gebaseerd op DIN SPEC 91489:2024-11.

3. Zijn alle relevante vereisten beoordeeld?

De thermische weerstand is slechts een onderdeel van de specificaties. Kopers dienen ook het volgende te controleren:

• brandgedrag;
• snijweerstand;
• sterkte van lussen en naden;
• prestaties bij de implementatie;
• chemische bestendigheid;
• bescherming van containers;
• markering en traceerbaarheid;
• instructies van de fabrikant;
• inspectie- en verwijderingsprocedures.

4. Is de deken groot genoeg?

De juiste afmetingen zijn afhankelijk van de te beschermen voertuigen. De deken moet het voertuig volledig bedekken en voldoende materiaal hebben om aan elke kant minstens 0,5 meter plat op de grond te liggen.

De door DVM geplande professionele brandbeperkingsdeken voor personenauto’s heeft een nominale afmeting van 6 × 8 meter. De definitieve afmetingen, het gewicht en de toleranties worden na afronding van het beoordelingsproces in de productdocumentatie bevestigd.

5. Kunnen twee mensen het snel installeren?

Het gewicht, de flexibiliteit, de vouwmethode, de positie van de lussen en het ontwerp van de container zijn allemaal van invloed op het gebruik.

Kopers dienen praktische informatie over de inzetbaarheid op te vragen, evenals bewijs dat het complete model kan worden ingezet onder de voorwaarden die worden voorgeschreven door DIN SPEC 91489.

6. Is het beoogde gebruik duidelijk omschreven?

Een brandweerkorps, een werkplaats, een parkeerexploitant, een sleepbedrijf en een veerbootmaatschappij kunnen allemaal verschillende opleidingen, opslaglocaties en noodprocedures nodig hebben.

Lees meer in het artikel ‘Hoe kies je een branddeken voor elektrische voertuigen?’.

Controle, opslag en hergebruik

Een professioneel veiligheidsproduct moet gedurende de gehele opgegeven levensduur gebruiksklaar blijven.

Regelmatige visuele inspectie

Volgens DIN SPEC 91489 is de fabrikant verplicht instructies te verstrekken voor regelmatige visuele inspecties. Er wordt een jaarlijkse visuele inspectie aanbevolen wanneer de deken niet is gebruikt.

Bij een inspectie moeten de instructies van de fabrikant worden gevolgd; daarbij kan onder meer het volgende worden gecontroleerd:

• de opslagcontainer en de afsluitingen;
• vocht of verontreiniging door chemicaliën;
• scheuren, gaten en beschadigingen aan de stof;
• Aantasting door UV-straling of weersinvloeden;
• losse vezels of beschadigde randen;
• naden en verbindingen tussen textielpanelen;
• behandeling van lussen en bevestigingspunten;
• markeringen, etiketten en pictogrammen;
• het vakje voor het voertuigidentificatiedocument;
• of de deken goed opgevouwen blijft.

Hergebruik na training of preventieve inzet

De deken is geschikt voor herhaald gebruik wanneer:

• het is niet aan een echte brand blootgesteld;
• het was niet beschadigd;
• het was niet verontreinigd;
• aan de inspectie- en reinigingsvoorschriften is voldaan.

Bij het opnieuw verpakken en reinigen moeten de instructies van de fabrikant worden opgevolgd. Een deken mag nooit weer in gebruik worden genomen louter omdat deze er van een afstand gezien acceptabel uitziet.

Na blootstelling aan een echte brand

Volgens DIN SPEC 91489 moet in de informatie van de fabrikant worden vermeld dat een deken die aan een echte brand is blootgesteld, op de juiste wijze moet worden afgevoerd.

Blootstelling aan vuur kan vezels, coatings, naden en bevestigingspunten beschadigen op manieren die misschien niet meteen zichtbaar zijn.

Verontreiniging door rook, chemische stoffen uit accu’s, blusmiddelen en vloeistoffen uit voertuigen kan extra risico’s voor de gezondheid, het milieu en de hantering met zich meebrengen.

Opslagvoorwaarden

De deken moet worden opgeborgen in de meegeleverde beschermhoes, onder de aangegeven omgevingsomstandigheden en op een duidelijk gemarkeerde en toegankelijke plaats.

De betrokken medewerkers moeten het volgende weten:

• waar de deken wordt opgeborgen;
• die bevoegd en opgeleid is om het in te zetten;
• hoe je het opent en uitvouwt;
• welke noodprocedure van toepassing is;
• met wie er tijdens een incident contact moet worden opgenomen.

Lees hoe u een branddeken moet controleren en onderhouden.

DVM-branddeken en onafhankelijke SGS-tests

DVM International een professionele brandbeperkende deken van 6 × 8 meter voor elektrische voertuigen, vervaardigd uit glasvezelweefsel met een coating met een hoog silicagehalte.

Het complete product wordt momenteel door SGS onderworpen aan onafhankelijke tests volgens DIN SPEC 91489:2024-11.

Het definitieve testrapport van SGS wordt in augustus 2026 verwacht.

Zolang dat rapport nog niet beschikbaar is, zal DVM niet beweren dat het product met succes is getest, voldoet aan of is gecertificeerd volgens DIN SPEC 91489.

Na afronding van de beoordeling worden de productpagina, het technische gegevensblad en de speciale pagina met het SGS-testrapport bijgewerkt, zodat de exacte resultaten en de reikwijdte van het rapport daarin tot uiting komen.

Bekijk de DVM-branddeken van 6 × 8 m

Bekijk de testresultaten en technische documentatie van SGS

Veelgestelde vragen

Is een branddeken hetzelfde als een EV Blusdeken?

De termen Blusdeken Blusdeken in de handel vaak gebruikt. In DIN SPEC 91489 wordt de technisch nauwkeurigere term ‘brandbeperkingsdeken’ gebruikt, omdat het product bedoeld is om de gevolgen van een brand te beperken en niet om als actief blusmiddel te fungeren.

Kan een branddeken een accubrand blussen?

Het mag niet worden voorgesteld als een actief blusmiddel. Het belangrijkste doel ervan is de verspreiding van vlammen, hitte en rook te beperken en een gecontroleerde noodrespons te ondersteunen. De thermische runaway in de batterij kan doorgaan.

Kan een elektrische auto onder de deken weer vlam vatten?

Ja. Een beschadigde tractiebatterij kan opnieuw vlam vatten nadat de zichtbare vlammen zijn verdwenen. Het voertuig moet mogelijk voortdurend in de gaten worden gehouden en de temperatuur moet worden gecontroleerd.

Kan iedereen een brandbeperkingsdeken gebruiken?

Volgens DIN SPEC 91489 zijn deze dekens in de eerste plaats bedoeld voor gebruik door daartoe opgeleide personen. Organisaties dienen vóór het gebruik de verantwoordelijkheden, opleidingen en noodprocedures vast te stellen.

Hoeveel mensen zijn er nodig?

Volgens de specificatie moet de fabrikant aantonen dat elk model binnen de vastgestelde tijd en onder de vastgestelde testomstandigheden door maximaal twee personen kan worden ingezet.

Kan de deken op een nat voertuig worden aangebracht?

De beoordeling van de praktische toepassing moet zowel op een droog als op een nat voertuig worden gedemonstreerd.

Kan een branddeken opnieuw worden gebruikt?

Het mag na een training of preventieve inzet alleen opnieuw worden gebruikt als het niet aan vuur is blootgesteld, niet is beschadigd of op schadelijke wijze is verontreinigd, en als aan alle inspectie- en reinigingsvoorschriften van de fabrikant is voldaan.

Kan het na een echte brand opnieuw worden gebruikt?

Nee. In de door DIN SPEC 91489 vereiste informatie van de fabrikant moet worden vermeld dat een deken die aan een daadwerkelijke brand is blootgesteld, op de juiste wijze moet worden afgevoerd.

Biedt de deken bescherming tegen elektrische schokken?

Nee. Het is geen elektrische beschermingsuitrusting en vormt geen vervanging voor procedures op het gebied van elektrische veiligheid of persoonlijke beschermingsmiddelen.

Houdt het alle rook tegen?

Nee. Het kan de verspreiding van rook weliswaar belemmeren, maar kan niet volledig voorkomen dat rook en gassen ontsnappen.

Is een smeltpunt van 1.700 °C voldoende bewijs?

Nee. Het smeltpunt van een grondstof zegt niets over de prestaties van de complete deken. Ook moeten de naden, lussen, paneelverbindingen, de manier van aanbrengen, de chemische bestendigheid, de opslag en de documentatie worden beoordeeld.

Is DIN SPEC 91489 hetzelfde als EN 1869?

Nee. EN 1869 heeft betrekking op kleine blusdekens voor het bestrijden van kleine branden, waaronder branden met bakolie. DIN SPEC 91489 heeft betrekking op grote brandbeperkende dekens voor gebruik bij elektrische voertuigen.

Is DIN SPEC 91489 een Europese certificering?

Nee. DIN SPEC 91489 is geen geharmoniseerde Europese norm of certificeringsregeling. Het is een technische specificatie met eisen aan de hand waarvan een product onafhankelijk kan worden getest en beoordeeld.

Conclusie

Een brandbeperkingsdeken kan een waardevol onderdeel vormen van een professionele strategie om de gevolgen van een incident met een elektrische auto te beperken.

Het doel ervan is niet om de tractiebatterij veilig te maken of te garanderen dat de brand wordt geblust. Het doel is om vlammen, stralingswarmte en rook in te dammen, de omgeving te beschermen en getrainde hulpverleners te ondersteunen, terwijl het voertuig onder controle en in het zicht blijft.

DIN SPEC 91489 biedt kopers een veel steviger uitgangspunt voor het vergelijken van producten dan alleen de door de fabrikant opgegeven temperatuurwaarden.

Daarbij wordt niet alleen de thermische weerstand beoordeeld, maar ook de mechanische prestaties, de installatie, de markeringen, de opslag, de informatie van de fabrikant, de inspectie en de traceerbaarheid.

Let bij het kiezen van een product altijd op de testresultaten van de complete deken en zorg ervoor dat de afmetingen, de manier van gebruik, de gebruiksaanwijzing en de opslagvoorschriften aansluiten bij de daadwerkelijke risico’s binnen uw organisatie.

Gerelateerde artikelen over brandveiligheid bij elektrische voertuigen

• Wat is een branddeken?
• Wat is DIN SPEC 91489?
• Hoe werkt een branddeken?
• Wat is thermische runaway?
• Hoe heet kan de brand van een accu van een elektrische auto worden?
• Hoe worden brandbeperkende dekens getest?
• Hoe kies je een branddeken?
• Hoe een brandbeperkende deken te controleren en te onderhouden